کاپوتاژ (کران‌بری) در قانون امور گمرکی مواد ۹۹ تا ۱۰۱

بسیاری از افراد وقتی واژه «کاپوتاژ» را می‌شنوند، آن را با «صدور موقت خودرو» اشتباه می‌گیرند.
در حالی که کاپوتاژ یک رویه کاملاً متفاوت است و هیچ ارتباطی با خروج خودروهای شخصی از کشور ندارد.

کاپوتاژ در قانون امور گمرکی یعنی انتقال کالا از یک گمرک مرزی به گمرک مرزی دیگر، از طریق دریا، رودخانه‌های مرزی یا حتی عبور از خاک کشور خارجی.

کاپوتاژ (کران‌بری) در قانون امور گمرکی

ماده ۹۹ – تعریف قانونی کاپوتاژ

طبق قانون امور گمرکی:

– کاپوتاژ یعنی حمل کالا از یک گمرک مرزی به گمرک مرزی دیگر
– از طریق راه‌های مجاز
– حتی اگر مسیر از خاک کشور خارجی عبور کند

-مثال‌:
– حمل ۵۰۰ تن ذرت از بندر امام خمینی به بندر چابهار از طریق دریا > کاپوتاژ
– حمل کالا از گمرک بازرگان به گمرک خرمشهر با عبور از خاک عراق > کاپوتاژ

نکته مهم:
حتی اگر وسیله حمل ایرانی باشد، کالایی که با آن حمل می‌شود کالای کاپوتاژی محسوب می‌شود.

تبصره ماده ۹۹:
نحوه اظهار، اسناد و ارزیابی کاپوتاژ در آیین‌نامه اجرایی تعیین شده است.

ماده ۱۰۰ – شرایط کالاهای قابل کاپوتاژ

کالاها سه دسته‌اند:

۱) کالای مجاز
– بدون وثیقه
– بدون تعهد
– بدون نیاز به موافقت خاص،قابل کاپوتاژ است

۲) کالای مجاز مشروط و ممنوع
– فقط با تضمین، تعهد و موافقت گمرک امکان کاپوتاژ دارد.

ماده ۱۰۱ – تعهد، تضمین و مهلت کاپوتاژ

وقتی کالایی کاپوتاژ می‌شود:

– کالا از خاک ایران خارج می‌شود
– دوباره وارد خاک ایران می‌شود
– بنابراین صاحب کالا باید نزد گمرک مبدا تضمین و تعهد بگذارد

فرآیند قانونی کاپوتاژ:
1. کالا از گمرک مبدا خارج می‌شود
2. به گمرک مقصد می‌رسد
3. صاحب کالا باید از گمرک مقصد گواهی رسید کالا بگیرد
4. این گواهی باید به گمرک مبدا ارائه شود
5. پس از ارائه گواهی > تضمین و تعهد آزاد می‌شود.

اگر کالا در مهلت مقرر نرسد؛
– گمرک مبدا تضمین را اجرا می‌کند
– یک پروانه صادرات برای پرونده صادر می‌شود
– اگر کالا ممنوع یا مشروط بوده باشد:علاوه بر اجرای تضمین، پرونده قاچاق تشکیل می‌شود

جریمه تأخیر طبق ماده ۱۰۹
اگر کالا بعد از انقضای پروانه برسد اما هنوز قاچاق اعلام نشده باشد:

– روزانه ۱۰۸ تا ۵۴۰ تومان جریمه تعیین می‌شود
– تا زمانی که کالا به مقصد برسد

تبصره ماده ۱۰۱ – قوه قهریه (فورس ماژور)

اگر کالا در مسیر به دلیل حوادث غیرقابل پیش‌بینی از بین برود:

– تصادف
– آتش‌سوزی
– غرق‌شدگی
– زلزله
– یا هر حادثه قهری دیگر

صاحب کالا باید مستندات حادثه را به گمرک ارائه دهد.
گمرک پس از بررسی:

– تعهد و تضمین را باطل می‌کند
– پرونده بسته می‌شود

جمع‌بندی نهایی:

کاپوتاژ یکی از رویه‌های مهم گمرکی است که برای انتقال کالا بین گمرکات مرزی استفاده می‌شود.
این رویه باعث می‌شود کالا بدون ورود به بازار داخلی، از مسیر کوتاه‌تر یا ارزان‌تر به مقصد برسد.

نکات کلیدی:

– کاپوتاژ ≠ صدور موقت خودرو
– حمل از یک گمرک مرزی به گمرک مرزی دیگر
– امکان عبور از خاک کشور خارجی
– کالاهای مجاز بدون وثیقه
– کالاهای مشروط و ممنوع با تضمین و موافقت گمرک
– الزام به ارائه گواهی رسید کالا
– جریمه تأخیر و احتمال تشکیل پرونده قاچاق
– حوادث قهری باعث ابطال تعهد می‌شود